Τετάρτη 8 Απριλίου 2009

O Νέρων και το Θεσσαλικό νόμισμα


Ο Νέρων Κλαύδιος Καίσαρ Αύγουστος Γερμανικός (λατ. NERO CLAVDIVS CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS), γνωστότερος ως Νέρων (15 Δεκεμβρίου 37 - 9 Ιουνίου 68), ήταν Αυτοκράτορας της Ρώμης κατά το διάστημα 54 - 68 μ.Χ. Ήταν ο πέμπτος και τελευταίος Αυτοκράτορας της Ιουλιο-Κλαυδιανής Δυναστείας. Στις 25 Φεβρουαρίου 50 ο Νέρων έγινε κληρονόμος του θείου του και θετού του πατέρα Κλαύδιου και ανέβηκε στον θρόνο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στις 13 Οκτωβρίου του 54 μετά τον θάνατό του.

Ο Νέρων είχε γεννηθεί με το όνομα Λούκιος Δομίτιος Αχενόβαρβος ως ο μόνος γιος του Γνάιου Δομίτιου Αχενοβάρβου και της Ιουλίας Αγριππίνας, δισέγγονης του Οκταβιανού Αυγούστου, κόρης του στρατηγού Γερμανικού και αδερφής του Αυτοκράτορα Καλιγούλα. Ο πατέρας του, αξιωματούχος στην Αυλή του Καλιγούλα ο οποίος καταγόταν από τον Αύγουστο αλλά και από τον Μάρκο Αντώνιο, πέθανε όταν ο Λούκιος ήταν μόλις τριών ετών. Ο νεαρός δεν προοριζόταν για το ανώτατο αξίωμα καθώς ο Καλιγούλας αναμενόταν να έχει δικό του αρσενικό απόγονο. Όμως ο πρόωρος φόνος του οδήγησε στη διαδοχή του στον θρόνο από τον ηλικιωμένο θείο του Κλαύδιο· ο γάμος του τελευταίου με την Ιουλία Αγριππίνα έκανε αυτομάτως τον Λούκιο υιοθετημένο γιο του Αυτοκράτορα (με το όνομα Νέρων Κλαύδιος Καίσαρ Δρούσος) και πιθανό διάδοχο. Το 51 ο δεκατετράχρονος Νέρων κηρύχθηκε ενήλικος και έγινε ανθύπατος. Δύο χρόνια μετά παντρεύτηκε, κατ' εντολή του Κλαύδιου, την κόρη του τελευταίου Κλαυδία Οκταβία.

Το 54 ο Κλαύδιος πέθανε, σύμφωνα με τις φήμες δηλητηριασμένος από την Αγριππίνα, και ο Νέρων έγινε ο νεαρότερος Αυτοκράτορας της Ρώμης μέχρι τότε. Κατά την πρώτη πενταετία της θητείας του επηρεαζόταν ιδιαίτερα στις αποφάσεις του από τη μητέρα του, από τον επικεφαλής των Πραιτοριανών Σέξτο Αφράνιο Βούρο και από τους δασκάλους του, όπως ο Σενέκας ο Νεότερος, οι οποίοι ανταγωνίζονταν συνεχώς τη φιλόδοξη Αγριππίνα. Παράλληλα, απογοητευμένος από τον γάμο του, παραμέρισε την Οκταβία και σύναψε φανερή ερωτική σχέση με μία απελεύθερη από τη Μικρά Ασία, την Κλαυδία Ακτία. Η μητέρα του προσπάθησε να επέμβει προς όφελος της Οκταβίας αλλά ο Αυτοκράτορας αρνήθηκε να ακολουθήσει τις συμβουλές της. Σύμφωνα με τον ιστορικό Τάκιτο η Αγριππίνα τότε άρχισε να συνωμοτεί εναντίον του γιου της έτσι ώστε να ανεβάσει στον θρόνο τον ανήλικο Βρετανικό, γιο του Κλαύδιου. Γρήγορα όμως ο νεαρός απεβίωσε, πιθανώς δηλητηριασμένος από τον Νέρωνα. Μέσα στα επόμενα χρόνια σταδιακά ο Αυτοκράτορας απαλλάχθηκε από την επιρροή τόσο της μητέρας του όσο και των συμβούλων του, φτάνοντας τελικά σε σημείο να διατάξει το 59 τη δολοφονία της Αγριππίνας, καθώς (σύμφωνα με τον ιστορικό Σουητώνιο) πίστευε ότι θα τον εμπόδιζε να πάρει διαζύγιο από την Οκταβία για να παντρευτεί τη νέα του ερωμένη Ποππαία Σαβίνα. Αργότερα, μετά τον θάνατο του Βούρου το 62 και κατηγορούμενος για υπεξαίρεση χρημάτων, ο Σενέκας αποσύρθηκε από τον δημόσιο βίο αφήνοντας τον Νέρωνα ανεξέλεγκτο.


Ο Νέρων μετά την πρώτη «ήπια» πενταετία της βασιλείας του αφαίρεσε κάθε εναπομένουσα ισχύ από τη Σύγκλητο προς όφελος του Αυτοκράτορα και προχώρησε σε προγραφές υποτιθέμενων συνωμοτών. Ακόμα και ο Σενέκας διατάχθηκε να αυτοκτονήσει το 65 κατηγορούμενος για συνωμοσία. Επί των ημερών του Νέρωνα ωστόσο μειώθηκε η φορολογία, θεσπίστηκαν νέα διατάγματα για την προστασία των δούλων και των απελεύθερων από την κακομεταχείριση ή τον εκ νέου εξανδραποδισμό, εξερράγησαν και καταπνίγηκαν εξεγέρσεις στη Βρετανία, στο Ισραήλ και στη Γαλατία, ενώ έγινε κι ένας περίφημος διακανονισμός με τους Πάρθους σχετικά με το Βασίλειο της Αρμενίας, σύμφωνα με τον οποίον η νέα κυβερνώσα κατοχική δυναστεία της χώρας θα ήταν παρακλάδι των Πάρθων Αρσακιδών (με πρώτο επισήμως αναγνωρισμένο Βασιλιά τον Τιριδάτη Α’) αλλά η στέψη και η έγκριση του εκάστοτε μονάρχη θα γινόταν στην Ιταλία από τη Σύγκλητο. Ο διακανονισμός αυτός τερμάτισε μία διαμάχη δεκαετιών μεταξύ Ρωμαίων και Πάρθων. Ο Νέρων επίσης προώθησε ένα μεγάλο πρόγραμμα δημοσίων έργων, οργάνωσε αθλητικούς και καλλιτεχνικούς αγώνες, έδωσε φοροαπαλλαγές στις εισαγωγές τροφίμων για να μειώσει το κόστος τους και έσφιξε τους δεσμούς του ρωμαϊκού κράτους με τον ελληνικό κόσμο. Ακόμα, όντας αυτοανακηρυγμένος ποιητής και εραστής των τεχνών, επιχείρησε να στηρίξει έναν νέο, προπαγανδιστικό αυλικό λογοτεχνικό κύκλο (στα πρότυπα των αυγούστειων ποιητών του Μαικήνα), στον οποίον ανήκαν ο Σενέκας ο Νεότερος και ο Λουκανός(Πηγή, http://el.wikipedia.org)
Ο Νέρων στα πλαίσια της κυριαρχίας του Θεσσαλία έκοψε νομίσμα αντικαθιστώντας τα νομίσματα του Κοινού του Θεσσαλών. Στη μία πλευρά εικονίζεται Ο Νέρων με την επιγραφή ΝΕΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΩΝ και στην άλλη πλευρά ο Απόλλων με την κιθάρα και το όνομα του τοποπαρατηρητή της Pώμης στη Θεσσαλία του Στρατηγού Αριστίωνους

Römische Provinziel Prägung

Nero 54-68

Koinon von Thessalien

Diassarion

Vs: NERWN QESSALWN, Belorbeerter Kopf des Nero nach rechts.

Rs: ARISTIWNOS STRATHGOU, Nero in Gestalt des Apollon mit Strahlenkrone in langem Gewand nach rechts stehend und auf der Kithara spielend.

Erhaltung: sehr schön

9,4 g. 24 mm.

Burrer S. 147, 10 (A 2/R 8). RPC 1439.
(Bλ.Friedrich Burrer, Munzpragung und Geshichite des Thessalishen Bundes in der Romishen Kaiserzeit bis ayf Hadrian ( 31v. Chr.- 138 n. Chr.), σελ 34 καθώς και στο παράρτημα στο τέλος του βιβλίου, Εκδόσεις Saarbrycker Druckerei und Verlag χ.χ.)

Παρασκευή 3 Απριλίου 2009

Ενα νόμισμα των Φαρσάλων του τέλους του 5ου και αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα


Ένα νόμισμα των Φαρσάλων του τέλους του 5ου και τις αρχές του 4ου αιώνα π. Χ., με χαρακτηριστική αποτύπωση του νομισματοκοπείου απο το οποίο κόπηκε ή του συμβόλου του καλλιτέχνη που το φιλοτέχνισε ή τέλος του ταγού ο οποίος ήταν υπεύθυνος γαι την κοπή του.Στο πρόσωπο της Αθηνάς υπάρχει ένα μισοφέγγαρο .


THESSALY, Pharsalos. Late 5th-mid 4th century BC. AR Hemidrachm (14mm, 2.83 g, 6h). Helmeted head of Athena right; TΘ behind / Head and neck of horse right. Lavva 146 (V69/R79); SNG Copenhagen -. Good VF, lightly porous, banker’s mark on cheek, reverse slightly double struck.

Κυριακή 29 Μαρτίου 2009

Η Νύμφη της Λάρισας

<Η Λάρισα είναι μια πόλη χτισμένη στη δεξιά όχθη του Πηνειού και κατοικείται από την 6η π. Χ. χιλιετιά. Σύμφωνα με τον αρχαίο μύθο, η νύμφη Λάρισα παίζοντας με τη μπάλα της δίπλα στον Πηνειό γλίστρησε και πνίγηκε στα νερά του και από αυτή πήρε το όνομα της η πόλη. Μακριά από τους θρύλους και τις παραδόσεις για την όμορφη νύμφη, οι ειδικοί στην προσπάθεια τους να ερμηνεύσουν την ονομασία της πόλης θεωρούν ότι αυτή προήλθε από αλλού και δόθηκε κατ' ευφημισμό, μιας και ο χαμηλός γήλοφoς του Φρουρίου με τίποτα δεν ταιριάζει στη σημασία της λέξης Λάρισα, δηλαδή αυτής της λίθινης ακρόπολης(πηγή, http://7gym-laris.lar.sch.gr/topos/lar_arx.htm). Εξάλλου το όνομα Λάρισα, ήταν γνωστό στους Πελασγούς και είχε χρησιμοποιηθεί και στην ακρόπολη του Άργους, την οποία είχαν ονομάσει Λάρισα!
Στη νομισματοκοπία της πόλης υπάρχει ένα νόμισμα το οποίο πιθανότατα να ΄΄αφηγήτε΄΄το παραπάνω μυθολογικό απόσπασμα του τρόπου της ονομασίας της πόλης.




GRIECHISCHE MÜNZEN
THESSALIEN
LARISA

Obol, 440-400. Pferd nach links. Perlkreis; Rs: [Λ]-Α/Ρ-Ι. Ballspielende Nymphe nach links. SNG Cop. 114; SNG Lockett -; Winterthur -; Slg. Klein -. 0,94g. St. 12. Sehr schön. Reizvolle Darstellung.



Μια παλιότερη κοπή του ίδιου μυθικού επεισοδίου:
THESSALY, Larissa. Circa 460-440 BC. AR Obol (0.99 g, 3h). Horse standing right / The nymph Larissa advancing right, bouncing ball to right; all within incuse square. Hermann Group II, pl. I, 17; Liampi, Larissa 13-4 var. (rev. type left); Moustaka -; SNG Copenhagen -; SNG München -; Pozzi 1210; W. Wroth, “Select Greek Coins in the British Museum” in NC 1905, p. 333 and pl. XIV, 19. Good VF. Very rare, and exceptional for issue.








Μια ακόμη εκδοχή του μυθικού επεισοδίου σε νόμισμα που πουλήθηκε σε διεθνή οίκο πληστειριασμού
THESSALY, Larissa. Circa 420-400 BC. AR Obol (12mm, 0.94 g, 11h). Horse standing right; annulet below / Nymph seated left on hydria, tossing a ball. Herrmann pl. III, 11 var. (lacking annulet); SNG Copenhagen 115. VF, porous.





Παρασκευή 27 Μαρτίου 2009

Τα νομίσματα της αρχαίας Φαλώρειας

Η Φαλώρεια ήταν αρχαία πόλη της περιοχής της Εστιαιώτιδας χώρας στη Θεσσαλία. Βρισκόταν κοντά στο Κερκέτειο Όρος, πάνω στο λόφο «Σκούμπο», όπου σώζονται ερείπια τειχών και εκτεινόταν έως τις όχθες του ποταμού Πηνειού. Η αρχαία Φαλώρεια βρισκόταν κοντά στην περιοχή που είναι χτισμένη σήμερα η Καλαμπάκα. Ήταν ισχυρή πόλη και ήκμασε κυρίως κατά τους ελληνιστικούς χρόνους. Αναφέρεται από τον Στέφανο Βυζάντιο και το 198 π.Χ. την κατέλαβε ο ρωμαίος στρατηγός Τίτος Κόϊντος Φλαμινίνος, ύστερα από απεγνωσμένη αντίσταση των κατοίκων της. Σύμφωνα με την επικρατούσα αντίληψη, η πόλη πήρε το όνομά της από το λόφο όπου είναι κτισμένη και από το κωνικό του σχήμα. Ο λόφος θυμίζει μπροστινό μέρος περικεφαλαίας, το οποίο στα Ομηρικά έπη ονομαζόταν ΄΄φάλος΄΄.
Η περιοχή χαρακτηρίστηκε ως αρχαιολογικός χώρος με την ΥΑ 12524/9-12-1964 - ΦΕΚ 38/Β/19-1-1965
......
12) τα αρχαία λείψανα παρά το χωρίον Διαλεκτόν (Σκούμπος) Φαλώρειας.
.....
Απο την αρχαία Φαλώρεια σώζονται δυο χάλκινες κοπές.

Phaloria (Histiaeotis), in the west of Thessaly. The only known coins are the following:—

Circ. B.C. 302-286.
Head of Apollo laur.
[Brit. Mus.; cf. Z. f. N., xvii. 236.] ΦΑΛΡΙΑΣΤΩΝ Apollo (or Arte- mis?), seated on a rock, holding in r. arrow, and in l. a long branch of bay.
Æ .85
Head of Athena facing. [Hunter, I, Pl. XXX. 10; see N. C., 1890, p. 187, node.] ΦΑΛΩΡ Wolf running.
Æ .75

Tetrachalkon (AE, 9.71 g 1), early 3rd century. Laureate head of Apollo to right. Rev. Artemis, wearing short hunting dress, seated left on pile of rocks, holding arrow in her right hand, hunting spear in her left, and with bow and quiver over her shoulder. Head p. 305. Rogers 461 (but reverse figure mistakenly identified as Apollo). A. von Sallet, Die Erwerbungen des Königlichen Münzcabinets vom 1. April 1888 bis 1. April 1889, ZfN XVII (1890), p. 236 (reverse figure correctly described). Extremely rare. Dark patina. Very fine.

The coinage of Phaloria, a relatively obscure Thessalian town, is only known from a very small number of pieces. The only published examples of this type seem to be in Berlin and London, while there are a handful of other examples, mostly, alas, in very poor condition, in a well-known private collection. The present piece is particularly clear and legible.










Η δεύτερη κοπή που διασώζεται:


THESSALY, Phaloreia. Circa 302-286 BC. Æ 19mm (4.96 g, 7h). Head of Athena facing slightly left, wearing triple crested helmet / Wolf running right. Rogers 460; SNG Copenhagen -; BMC -; Hunterian 2 (Phalana). Fine, green patina, light roughness. Very Rare.



Current Status

Τρίτη 24 Μαρτίου 2009



Η αρχαία πόλη της Κραννώνος έκοβε χάλκινα νομίσματα που απεικόνειζαν στην μια πλευρά έναν ιππέα και στην άλλη πλευρά τον θεό Ποσειδώνα.
ΤHESSALY, Krannon. Circa 400-344 BC. Æ 20mm (5.51 g, 9h). Laureate head of Poseidon right / Horseman riding right. Rogers 179; SNG Copenhagen 39. VF, black patina, light cleaning marks on reverse.
From the Christopher Morcom Collection. Ex M.P. Vlasto Collection.

Όμως το τελευταίο καιρό στους διεθνείς οίκους πλειστηριασμών εμφανίστηκάν νομίσματα της Κραννώνος που φέρουν στη μία πλευρά την αρνητική αποτύπωση του ιππέα.
Griechenland

Krannon, 400 - 344, Bronze, Vs: Poseidon laureate, rechts, Rs: K ρ α, Thesallischer, Reiter nach rechts, Erhaltung: vorzüglich, 5,7 g. 19,5 mm,SNG Cop. 39.

Δευτέρα 23 Μαρτίου 2009

Αρχαίο νόμισμα της Σκοτούσας


Εδώ απεικονίζεται ενα αρκετά σπάνιο νόμισμα της αρχαίας πολίχνης της Σκοτούσας. Η σπανιότητα του έγκειται στην αναγραφή στη μία πλευρά της επιγραφής ΄΄ΣΚΟΤΟΥΣΑΙΩΝ΄΄. Κατά τα άλλα ακολουθεί τα συνηθισμένα μοτίβα των νομισμάτων των Φαρσάλων. Κεφαλή της Αθηνάς απο τη μία πλευρά και καλπάζων άλογο απο την άλλη
THESSALY, Skotussa. 3rd century BC. Æ 19mm (5.74 g, 11h). Helmeted head of Athena right / Horse prancing right; grape bunch below tail. Rogers 546; cf. SNG Copenhagen 257. Near VF, green patina.

Κυριακή 8 Μαρτίου 2009

Μια διαφορετική κοπή του νομίσματος του Κοινού των Θεσσαλών


Το κοινό των Θεσσαλών την περίοδο 196-146 π.Χ. έκοβε ένα χάλκινο νόμισμα με την μια πλευρά να απεικονίζει την Αθηνά και την πίσω πλευρά ένα άλογο


Συνήθως στην πρόσθια όψη μαζί με την Αθηνά υπήρχε και το όνομα του Ταγού που ήταν υπεύθυνος για την κοπή

Όμως στους διεθνείς οίκους πλειστηριασμών εμφανίστηκε μια διαφορετική κοπή του νομίσματος του Κοινού των Θεσσαλών με την οπίσθια πλευρά να εικονίζει έναν ιππέα σε άλογο σε αντίθεση με το μεμονωμένο άλογο που συνηθίζεται στη χάλκινη κοπή




Στην πρόσθια όψη υπάρχει το όνομα του Ταγού δυσδιάκριτο ΙΣΑΓΟ